Kunstencentrum Velsen

'Ik zeg het nog een keer, ik geef liever subsidie aan leuke evenementen met bier en gitaren waar mensen samenkomen dan aan leuk lief gehobby'

 

 

In oktober 2017 begonnen wij met de interim-directie opdracht bij een kunstencentrum, dat in zwaar weer verkeerde. Bestuurlijke crisis, vertrouwen in vorige interimmers verloren, bestuur opgestapt. Personele kwesties onderling, al vele jaren geen duidelijke visie op de toekomst, noem het maar op. Elke variant aan wantrouwen, organisatorische chaos en een waslijst aan niet correct afgehechte zaken uit het verleden, was daar wel te vinden.

 

Aan de Creatie Krachtcentrale werd gevraagd de schouders onder deze organisatie te zetten, door het vertrouwen te herstellen, de onderlinge relaties intern te verbeteren, de cursussen en lessen door te laten lopen en een meerjarenplan te ontwikkelen samen met het personeel en de bestuurlijke verbindtenissen met de schouwburg (een bestuur en een gezamenlijke directeur) te ontvlechten. Onze opdrachtgever was het interimbestuur, dat in januari 2018 werd opgevolgd door een permanent bestuur. Tot zover de context.

 

Het verhaal

We hebben het in Nederland over de regionalisering en samenwerking in regio’s van culturele voorzieningen. De Raad voor Cultuur heeft daar de eerste aanzet voor gegeven er van uitgaande dat gemeenten hun cultuurbeleid (redelijk) op orde hebben en hun cultureel voorzieningenniveau in samenhang hebben georganiseerd, zodanig dat regionale samenwerking op inhoud mogelijk kan zijn.

Hoe jammer is het dat dit niet overal in Nederland aan de orde is. In de gemeente waar het kunstencentrum zich bevindt is geen actueel cultuurbeleid geformuleerd, is de schouwburg net van de ondergang gered door een enorme financiële impuls en staan de verkiezingen voor de deur.

 

Door steeds vanuit de inhoud te redeneren, hebben wij met het personeel een meerjarenplan ontwikkeld en het vertrouwen tussen personeelsleden hebben we weten te herstellen. Dat laatste klinkt heel stoer en ja…. we zijn oprecht trots dat dat ook echt gelukt is. Hoe mooi is het dat in januari 2018 we met het hele team van het kunstencentrum hebben kunnen constateren dat de weg omhoog gestart is en er een denkbeeldige streep gezet kan worden onder het verleden. Het heeft enorm veel energie gekost. Vele gesprekken, in groepen, een-op-een, met vallen en opstaan. Patronen zijn doorbroken en wanneer er een terugval dreigt, is men in staat elkaar aan te spreken en irritaties uit te spreken en met elkaar op te lossen. Een giga stap in een onwaarschijnlijk korte periode.

 

Met drie culturele en maatschappelijke partners in het veld hebben we een cultureel manifest opgesteld, dit idee kwam tot stand tijdens een huisvesting sessie van de gemeente, de betreffende ambtelijke projectleider stimuleerde dit natuurlijk enorm, handig voor de synergie inzake nieuwe huisvesting, toch? Helaas reageerde de gemeente vanuit de cultuur portefeuille totaal niet, nadat we ons manifest aan de gemeenschap hadden gepresenteerd, dit ondanks vele malen vragen om een reactie.

 

Maatschappelijk vastgoed is voor deze gemeente een speerpunt. Op verzoek van de gemeente hebben we samen met personeel en bestuur een brief gemaakt aan het college. Ja, we willen en kunnen verhuizen, daar hebben we wel een paar vragen bij. Antwoord: geen.

 

Vele gesprekken volgen met het ambtenarenkorps over financiële stukken, kwartaalrapportages, AO/IB, ‘swimming lanes’, ‘accounting manuals’ etc. etc. en steeds wordt de inhoud aan de kant geschoven. Ook wordt er weer meer en meer gevraagd aan te leveren en steeds sneller, bijna iedere week. Het financiële debacle van de Schouwburg heeft inmiddels een wethouder zijn positie gekost. Het Kunstencentrum wordt steeds meer bevraagd op de administratieve organisatie, terwijl de gemeente weet wat de situatie is en in maart worden onze zorgen over de liquiditeitspositie per juni 2018 geadresseerd.

 

De gemeente wil niet in gesprek over de inhoud en ontwijkt het om keuzes maken die naar oplossingen leiden voor het kunstencentrum. De gemeente heeft geen cultuurbeleid, en het is aan een nieuw college om keuzes te maken, aldus de ambtenaren.

 

Inmiddels loopt het bij het kunstencentrum storm aan samenwerkingen die meerwaarde opleveren, inhoudelijk maar ook financieel. De VO-koepel, neemt (nog) meer producten af per seizoen 2018-2019, alle brugklassen worden voorzien van cultuuronderwijs door het kunstencentrum. Modules voor het VMBO worden ontwikkeld. De PO-koepels geven aan dat het kunstencentrum voor hen het portaal is naar kwalitatief goede cultuuronderwijsprojecten. 6.000 kids per jaar, tegen de 1.000 leerlingen wekelijks in de amateurkunst, het aantal projecten in het sociaal domein groeit explosief en zijn allemaal extern projectmatig gefinancierd. Het gaat hard in april en mei.

 

Gesprekken met de ambtenaren en de wethouder blijven lopen, er worden aan de ambtenaren diverse scenario’s voorgelegd. We zitten niet stil en de lokale Rabobank geeft in mei aan dat ze bereid is het liquiditeitsprobleem te helpen oplossen. Het kunstencentrum mag rood staan, maar wel de vraag of de gemeente, met name de subsidie garandeert, logische voorwaarde toch? En ja… alle cijfers wijzen het uit, we lopen de tekorten meerjarig in.

 

In juni wordt het echt te erg, nog geen antwoord van de gemeente. Desalniettemin gaat er met veel druk een gesprek komen met de nieuwe wethouder die anderhalve week daarvoor geïnstalleerd is. Op de dag dat VNG, Cultuurconnectie, LKCA en de Raad van twaalf in gezamenlijkheid een website lanceren om voor een gemeente heel simpel cultuurbeleid te bouwen (www.cultuurbeleidschoolenvrijetijd.nl). wordt het bestuur van het kunstencentrum ontboden bij de wethouder.

 

De wethouder deelt mee dat er geen ‘hulplijn’ gaat naar het Kunstencentrum en hij de dag erna een persbericht laat plaatsen waar het einde van het kunstencentrum door de gemeente wordt aangekondigd. Huh, daar gaat de wethouder toch niet over? Huh? We hebben toch de financiering zelf kunnen regelen, we hoeven geen hulplijn, slechts een garantie op de subsidie.

 

Wat gebeurt er? De wethouder heeft een negatief advies van de ambtenaren gekregen, maar hoe dan? En de andere scenario’s, weet de wethouder dat dan wel? Gezien de informatiebrief die hij gekregen heeft van zijn ambtenaren, niet. En weet de wethouder welke risico’s er voor de gemeente kleven aan het ‘laten gaan’ van het kunstencentrum met een B3-status? Onafgemaakte ontvlechting in 1990, waarbij de rechtspositie van de medewerkers statutair is ‘weggepoetst’? Er nooit een cao-transitie heeft plaatsgevonden van CAR/UWO naar de CAO KE, dat daar nooit een sociaal plan voor gemaakt is en de vakbonden hier bekend mee zijn? Kent de gemeente wel het dossier CQ Emmen? Het gehele team van het kunstencentrum blijkt zeer strijdlustig.

 

Vele vragen waar geen antwoord op komt. De jurist van de gemeente geeft aan dat de gemeente alles juridisch gecheckt heeft en dit voor de gemeente een goedkope ‘oplossing’ is.

 

Maar ehhhh…….

 

Mogen we het personeel eerst even informeren over de stand van zaken? ‘ Jawel, maar wij doen het persbericht er morgenochtend uit!

 

Weet het college hoeveel Velsenaren in de kou komen te staan? `Er zijn genoeg commerciële aanbieders.’

 

En ga zo maar door…..

 

Wat is er mis gegaan? Onze opdracht hebben we zoals het bestuur aangeeft naar tevredenheid uitgevoerd, maar dit vinden we echt heel erg onbevredigend. Een organisatie die kan en wil, lijkt ten onder te gaan aan een gebrek aan gemeentelijk beleid en een kersverse wethouder die er een bijzondere culturele visie op nahoudt:

 

‘Ik zeg het nog een keer, ik geef liever subsidie aan leuke evenementen met bier en gitaren waar mensen samenkomen dan aan leuk lief gehobby van een stel kunstenaars in een gesponsorde broedplaats waar nooit iemand komt’ (Twitter)

 

Niet altijd leidt een succesvol uitgevoerde opdracht naar een succesvol resultaat, en daar balen we van (understatement).

Reactie schrijven

Commentaren: 4
  • #1

    Freya Jansen (vrijdag, 22 juni 2018 14:57)

    Prachtig geschreven en krachtig verwoord! En die "understatement" delen velen met je.

  • #2

    Ineke (maandag, 25 juni 2018 09:22)

    Dat balen is nog netjes gezegd�

  • #3

    Anja Jansen (maandag, 25 juni 2018 18:18)

    Duidelijk verwoord! Dit is toch te gek om los te lopen!

  • #4

    Dunja Van Banning (dinsdag, 26 juni 2018 19:48)

    Zo helder om ons verhaal zo terug te lezen. En idd een behoorlijk understatement ah eind. Hoe is het de gemeente trouwens gelukt om zoveel incapabele mensen in één raad te verzamelen? Vorm boven inhoud. Bizar!!!